Σάββατο, Ιανουαρίου 06, 2007

Το άρωμα του αρώματος!

Διάβασα το βιβλίο με τον τίτλο Το άρωμα του Πάτρικ Ζίσκιντ το 1987. Ήταν η όγδοη έκδοσή του και κυκλοφόρησε ένα χρόνο μετά την κυκλοφορία του. Μιλάμε για μεγάλη επιτυχία. Όταν το 1986 κυκλοφόρησε η πρώτη αγγλική έκδοση του Αρώματος, οι αναγνώστες ξετρελάθηκαν και πολλοί τοποθέτησαν το βιβλίο ανάμεσα στα καλύτερα που είχαν διαβάσει ποτέ. Ακόμη θυμάμαι τις συζητήσεις που πιάναμε γι’ αυτό. Πολλοί το θεώρησαν σκληρό θρίλερ, κάποιοι απλά παραμύθι αλλά οι περισσότεροι μιλούσαμε για μια ερωτική φαντασία ποτισμένη με το άρωμα της αγωνίας της ανθρώπινης ύπαρξης.

Πέρασαν είκοσι χρόνια και έχουμε πλέον και την ταινία Το άρωμα: Το πορτρέτο ενός δολοφόνου. Προστέθηκε κατ’ αρχάς στον τίτλο και ένας «δολοφόνος», σαν πρώτη επέμβαση της κινηματογραφικής παραγωγής ίσως γιατί έμοιαζε φτωχό το σκέτο «Το άρωμα».

Την ταινία θα χαρακτήριζα σαν πρώτη αίσθηση μια εκπληκτική οπτικοποίηση του βιβλίου όπως στα ιστορικά ντοκιμαντέρ του BBC. Αυτό λόγω της μεγάλης χρονικής περιόδου όπου η ταινία τρέχει με την αφήγηση του Τζον Χαρτ, πράγμα που δείχνει ότι σε πολλά σημεία του βιβλίου ο σκηνοθέτης της ταινίας Τομ Τίκβερ δεν βρήκε την εικόνα του λόγου. Η αλήθεια είναι πως το συγκεκριμένο βιβλίο ίσως να είναι και το δυσκολότερο για να μεταφερθεί στον κινηματογράφο. Πως να κινηματογραφήσεις την οσμή, πως να μεταφέρεις την αίσθηση και τα αρώματα σε απλό ήχο και εικόνα; Υπό αυτό το πρίσμα ο Τομ Τίκβερ τα κατάφερε, αλλά σε έναν μόνο βαθμό. Η μεταφορά της ιστορίας ακολουθεί πιστά το βιβλίο, είναι άρτια παραγωγή με εκπληκτική φωτογραφία και μοναδική καθηλωτική μουσική. Η σέπια, «βρώμικη» φωτογραφία και το στακάτο μοντάζ τονίζουν τη σήψη, ενώ ο ταχύτατος ρυθμός της ταινίας δεν σου επιτρέπει να πάρεις ανάσα. Στο τέλος δεν καταλαβαίνεις πώς έχουν περάσει δυόμισι ώρες.

Η υπερβολική όμως πιστότητα αφαιρεί την ελευθερία της πραγματικής απόδοσης του βιβλίου σαν ταινία. Δεν μιλάμε για ανεξέλεγκτη ελευθερία όπου αλλοιώνεται τελείως η ιδέα του συγγραφέα αλλά για αναπνοή του έργου πάνω στο πανί της κινηματογραφικής οθόνης.

Ο ίδιος ο πρωταγωνιστής της ταινίας ο Ζαν Μπατίστ Γκρενούιγ, εκπληκτική ερμηνεία, παραμένει ένας δολοφόνος. Δεν αποκαλύπτει την συναισθηματική του ανασφάλεια και την πραγματική του αδυναμία να αγαπήσει. Γίνεται σίριαλ κίλερ μόνο για αποκτήσει τα συστατικά για το μοναδικό άρωμα. Ενώ είναι ένας καλλιτέχνης του αφαιρείται αυτή του η αγωνία της δημιουργίας και κινείται απλά σαν εκτελεστικό όργανο. Η σκηνή όπου μεθά για πρώτη φορά από το άρωμα μια νεαρής γυναίκας είναι μια από τις αναλαμπές της σκηνοθεσίας. Ακόμη εμπνευσμένη σκηνή όταν ο πρώτος που πείθεται από το ταλέντο του Γκρενούιγ είναι ένας ξεπερασμένος γέρος αρωματοποιός (Ντάστιν Χόφμαν). Μόλις ο αρωματοποιός μυρίζει το μπουκάλι, «μεταφέρεται» σε έναν επίγειο, ανθισμένο παράδεισο όπου η φαντασίωση μιας γυναίκας του ψιθυρίζει «σ' αγαπώ». Η παρουσία της πανέμορφης Ρέιτσελ Χαρντ-Γουντ μένει απλά σαν μια εικόνα.

Το «Άρωμα» λοιπόν «μυρίζει» περισσότερο σαν βιβλίο ενώ σαν ταινία, έχει μια εντυπωσιακή οσμή στην αρχή, το άρωμά της όμως εξατμίζεται γρήγορα.

14 σχόλια:

shades in the dark είπε...

Πάντα ένα βιβλίο έχει τη δική του μαγεία.. κανείς δεν μπορεί να το αποδώσει πιστά.. κι αυτό ίσως είναι ότι αν ένα βιβλίο το διαβάσουν 10 διαφορετικοί άνθρωποι θα έχουν στο μυαλό τους 10 διαφορετικές εικόνες..
Καλό βράδυ.

Sigmund_01 είπε...

shades in the dark συμφωνώ μαζί σου γι' αυτό λέω ότι χρειάζεται η ελευθερία του σκηνοθέτη να πλάσει ένα νέο έργο με βάση το βιβλίο. Εδώ έχουμε την ταύτιση με το βιβλίο και την οπτικοποίησή του. Παρ' όλα αυτά στο τέλος δεν τόλμησε να δώσει την πραγματική εικόνα γιατί είναι όντως πολύ σκληρή όπως περιγράφεται στο βιβλίο.
Καλημέρα :-)

pwlina είπε...

πολύ ενδιαφέρουσα η οπτική σου και ο τρόπος που παρουσιάζεις το βιβλίο αλλά και την ταινία...μου κίνησες την περιέργια...

weirdo είπε...

Προλάβατε και το είδατε, μπράβο..
(εκπληκτικό βιβλίο, από τα αγαπημένα μου, το είχα διαβάσει κάπου αρχές '90).
Θα την δω την ταινία, είμαι περίεργη για την απόδοση..
(Ενημερωμένος για όλα, ως συνήθως..:!)

Sigmund_01 είπε...

pwlina αξίζει τα λεφτά του και σαφώς είναι από τις ταινίες που πρέπει να δεις σε κινηματογράφο.
Καλημέρα :-)

weirdo εύχομαι να την απολαύσετε πραγματικά. Ξεχάστε το βιβλίο και τα σχόλια. Αφεθείτε στην εικόνα και την μουσική!
Καλημέρα σας :-)

MåvяiÐåliå είπε...

Τα βιβλία σαν όλα τα έργα τέχνης τα κοιτάω σε σχέση με αυτό που αφήνουν στο τέλος...Άρρωστο το Άρωμα...τόσο όσο για να με γοητεύσει...
Με σοκάρουν οι θετικές αντιδράσεις μας στο τόσο άρρωστο!Αναρωτιέμαι...

Sigmund_01 είπε...

Ίσως γιατί πάντα ψάχνουμε τα όριά μας. Μέσα από αυτή την "αρρώστια" που είναι ενδεδυμένη με το "άρωμα" (τι ωραίο άλλοθι!) προσπαθούμε να δούμε, λάθρα, κάποια από τα δικά μας εσώψυχα. Εάν σας σοκάρουν είναι καλό, το αντίθετο θα ήταν ανησυχητικό. Έχουν στερέψει τα σοκ και οι αντιδράσεις πλέον στην ζωή μας.
Καλησπέρα σας!

georgia είπε...

Έχω διαβάσει το βιβλίο χρόνια τώρα. Ήταν και είναι από τα αγαπημένα μου. Την ταινία δεν την είδα γιατί συχνά οι μεταφορές της λογοτεχνίας στον κινηματογράφο με απογοητεύουν...

Sigmund_01 είπε...

georgia μια ταινία είναι πάντα μια ταινία και σαν τέτοια αξίζει να την δεις.
Καλημέρα :-)

sorry_girl είπε...

Από τα αγαπημένα μου.
Θα την δω και θα σε πω!

chris είπε...

Είμαι τη άποψης ότι καμία ταινία, κανένας διευθυντής φωτογραφίας, κανένας σεναριογράφος και κανένας σκηνοθέτης δεν μπορεί ν' αποδώσει το "άρωμα" ενός βιβλίου.

Και γιατί αυτό. Στον κινηματογράφο η εικόνα δεν δέχεται παρερμηνίες. Στο βιβλίο ο κάθε άνθρωπος σχηματίζει τις δικές του εικόνες ανάλογα με τις εμπειρίες του.

Sigmund_01 είπε...

sorry_girl θα σε αρέσει εσένα!

chris κατά βάση δεν έχεις άδικο. Υπάρχουν όμως και εξαιρέσεις. Ταινίες που είναι ασύλληπτα καλύτερες από τα αντίστοιχα βιβλία. Και υπάρχουν εικόνες στο πανί του κινηματογράφου που σε ταξιδεύουν μοναδικά!

ΣεΞπΥρ είπε...

Και εγώ θα πάω φίλτατε, ευχαριστώ για την παρουσίαση :)

ΣεΞπΥρ είπε...

έχω ένα θέμα με τα αρώματα και τις μυρωδιές γενικώς!